De juiste planten kiezen Algemeen tuinadvies

Hoe kies je de juiste planten voor je tuin? Alles hangt natuurlijk af van wat je wil bereiken. Droom je ervan om meer vlinders of bijen naar je tuin lokken? Of wil je de vogels een handje helpen? Online vind je heel wat lijstjes. Zo veel dat je soms door de bomen het bos niet meer ziet.

Daarom hebben wij tien handige tips voor je samengesteld. Zo helpen we je om mooie planten te kiezen die ook nuttig zijn voor de natuur.

Tip 1: Kies vooral inheemse planten

Met andere woorden: ga voor planten die hier ook in de natuur voorkomen. Daar zitten heel wat mooie soorten tussen die je perfect kan gebruiken in je tuin. In stedelijk gebied is het vaak warmer dan in het omliggende gebied. Daarom doen soorten met een iets zuidelijkere herkomst het ook vaak goed. Daar zitten mooie bloeiende planten bij zoals zonnehoed, lavendel, sterjasmijn, tijm en rozemarijn. Een mix van inheems en uitheems is helemaal prima!

Van deze plantensoorten zijn wij fan!

Tip 2: Let op cultivars

Als je inheemse planten koopt, probeer dan de botanische soort te kopen en geen cultivar. Voor uitheemse soorten gaat dit jammer genoeg niet, daar zal je bijna uitsluitend cultivars van vinden. Een cultivar is een plant die niet als dusdanig in de natuur voorkomt. Hij is gekweekt door de mens omwille van bepaalde eigenschappen. Denk aan klimop met geelgevlamd blad, of de David Austin rozen, met bloemen die helemaal gevuld zijn. Vaak hebben deze cultivars minder te bieden aan de natuur dan de oorspronkelijke soort. Hoe weet je of je al dan niet een cultivar koopt? Kijk goed op het etiket. Bij een cultivar staat er na de soortnaam altijd de cultivarnaam tussen aanhalingstekens. We blijven nog even bij het voorbeeld van klimop. De botanische naam is Hedera helix. De naam van de cultivar met geelgevlamd blad is Hedera helix ‘Goldchild’.

Tip 3: Vermijd invasieve exoten

Sommige uitheemse soorten zorgen voor veel schade. Ze zaaien zich uit vanuit tuinen, ontsnappen via wortelstokken en groeien zo snel dat ze inheemse soorten verdringen. Er geldt een kweek- en verkoopverbod voor sommige soorten zoals Japanse duizendknoop. Anderen zijn nog wel te verkrijgen, zoals de Japanse bamboe of de Watercrassula (Naaldkruid). Plant invasieve exoten dus niet aan en gooi zeker geen overtollige planten, snoeiafval of andere delen van de planten in het openbaar groen, water of de natuur. Op de website van Floron vind je een overzicht en mooie alternatieven

Tip 4: : Kies planten die nuttig zijn voor dieren

Veel planten zijn erg mooi, maar hebben geen enkel nut voor de natuur. Sommige soorten produceren zelfs geen nectar of stuifmeel meer. En dat is nu precies waar je als vlinder of bijtje naar op zoek bent. Bij andere soorten – zoals de mooie David Austin roos – hebben de bloemen zo veel kroonbladeren dat een bij haar weg er niet meer in vindt. Vooral zeer gevulde bloemen zijn compleet nutteloos voor de natuur. Je hoort ons niet zeggen dat je niet één zo’n soort mag hebben, maar zet er niet je hele tuin mee vol.

Er zijn al veel lijstjes gemaakt met tips om de juiste planten te kiezen:

• Plantenlijst per Tuinbiotoop
• 10x series Plantenlijsten & bronvermelding - Stichting Steenbreek
• Welke planten passen in jouw tuin? Ontdek het met de plantenzoeker van Velt: Welke planten zijn geschikt voor mijn tuin? | Plantenzoeker

Tip 5: Denk niet alleen aan de vlinder, maar ook aan de rups!

Zonder rups geen vlinder. En rupsen eten delen van je planten op. Dit is nu
eenmaal de natuur. Iedere vlindersoort heeft zo zijn favoriete plant(en) waar de rups van leeft. We noemen dit de waardplant. Voor de mooie koninginnenpage kan je bijvoorbeeld venkel, dille of (wilde) peen zaaien. Daar zijn de rupsen namelijk verzot op. Ze gaan dat dus opeten. Maar denk er aan, zonder rups geen vlinder. Zonder flora, geen fauna.

Tip 6: Onderzoek je droomplant

Droomplant gevonden? Zoek eerst wat informatie op of check het plantenlabel voor je de plant koopt. Sommige planten staan graag droog, andere hebben meer vocht nodig. De ene plant houdt van volle zon, de andere verkiest schaduw. En hoe zit het met je tuinbodem? Heb je vette klei of zit je op zandgrond? Iedere plant heeft zijn ideale standplaats. Je kan wel een beetje experimenteren, maar een plant die op de verkeerde plek staat, zal minder nut hebben voor de natuur en zal ook meer onderhoud vragen. Dus meer werk voor jou

Tip 7: Maak een lange bloeiboog van vroege lente tot late herfst

Zorg voor een variatie aan bloemen in je tuin die van de vroege lente tot de late herfst nectar en stuifmeel geven aan insecten. Dit noem je ook wel een lange bloeiboog. Zelfs in een kleine tuin of op een balkon kun je met wat creativiteit en slimme plantkeus een lange bloeiboog maken. Maak bijvoorbeeld een ‘bollenlasagne’ in een grote pot. Vooral in het vroege voorjaar en de herfst doe je vlinders, bijen en andere bestuivers hier een groot plezier mee. Voor nectar en stuifmeel moet je trouwens niet enkel aan planten met bloemen denken. Bomen en struiken zoals bijvoorbeeld wilgen, sporkehout en klimop zijn echte topleveranciers

Kijk eens goed naar de IVN Bloeikalender: Het hele jaar een tuin vol kleur!

Tip 9: Leer je tuin kennen

Na enkele jaren weet je welke planten het goed doen in je tuin en welke niet. Je kan dan soorten zoeken die ongeveer dezelfde eisen stellen. Meteen alles volplanten zonder dat je eerst je tuin hebt leren kennen, is geen goed idee.

Tip 10: Koop biologische planten, of kweek en ruil ze zelf!

Tuurlijk kun je planten kopen, maar er zijn ook goedkopere en duurzame opties. Je kan planten zelf opkweken uit zaad. Dat kan je zelf verzamelen bij je buren, in het openbaar groen, in de berm of je kan het online kopen (via bijvoorbeeld cruydthoek.nl). Planten die zich spontaan uitzaaien, kan je in de herfst verplanten. Daarnaast kan je planten vermeerderen door te scheuren. Heb je van een bepaalde soort ‘overschot’? Geef ze weg, of ruil ze. Veel leuker dan alles gaan kopen.

Via de site van AVVN vind je een lijst met biologische kwekerijen en webshops.